PISA 2025: vraag niet nóg meer van leraren, maar versterk de school om hen heen
Bijna vier op de tien Nederlandse 15-jarigen halen niet het basisniveau voor leesvaardigheid. Onderwijsontwikkeling Nederland (OON) noemt de nieuwe PISA-resultaten zeer ernstig. Een nationale aanpak is nodig, maar OON waarschuwt voor opnieuw losse programma’s, tijdelijke subsidies en nieuwe opdrachten aan leraren.
“Goed kunnen lezen bepaalt of je kunt leren, je weg kunt vinden in de samenleving en later volwaardig mee kunt doen”, zegt Eric Bosman, directeur-bestuurder van Onderwijsontwikkeling Nederland (OON). “Deze cijfers mogen we niet vertalen in nóg meer druk op leraren. Leraren maken iedere dag het verschil. Zorg dat zij dat kunnen doen binnen sterke scholen, met deskundige teams, goed leiderschap en de juiste ondersteuning.”
Van weten naar doen
De oproep die nu in de Tweede Kamer doorklinkt voor een nationale en integrale aanpak sluit aan bij waar OON al langer voor pleit. De vereniging pleit al jaren voor een Educatief Deltaplan: een langjarige, breed gedragen aanpak van de onderwijskwaliteit. Na PISA 2022 pleitte OON al voor een aanpak van minstens tien jaar.
Nederland beschikt over veel kennis over effectief onderwijs en er zijn nieuwe kerndoelen ontwikkeld. Maar kennis en nieuwe doelen leiden niet vanzelf tot beter onderwijs. Schoolteams moeten die vertalen naar hun curriculum, didactiek en de behoeften van hun leerlingen.
“Een nieuw landelijk programma heeft alleen zin als het leraren en scholen helpt om hun onderwijs daadwerkelijk beter te maken”, zegt Bosman. “We weten steeds beter wat werkt, maar daarmee verandert de onderwijspraktijk nog niet. Dat vraagt om vakmanschap en professionalisering, én om deskundige ondersteuning die scholen helpt om kennis te vertalen naar hun eigen praktijk en daar duurzaam beter onderwijs van te maken.”
Investeer in sterke scholen
Van scholen wordt ondertussen veel gevraagd: van taal en rekenen en nieuwe kerndoelen tot burgerschap, digitale geletterdheid en inclusiever onderwijs. OON pleit daarom voor een nationale aanpak die niet steeds nieuwe opdrachten bij individuele leraren neerlegt, maar investeert in sterke scholen: scholen waarin leraren zich ontwikkelen, teams samen hun onderwijs verbeteren, schoolleiders richting geven en kennis en expertise beschikbaar zijn wanneer dat nodig is.
Daarbij is niet voor iedere school hetzelfde nodig. “Juist scholen waar de opgave het grootst is, moeten kunnen beschikken over de beste mensen, kennis en ondersteuning. Gelijke kansen vragen soms om ongelijke investeringen”, aldus Bosman.
“De expertise om scholen te versterken is er, onder meer bij de onderwijsprofessionals van OON-leden die dagelijks in scholen werken. Benut die expertise en kies voor maatregelen die leerlingen nu helpen én voor de lange termijn standhouden.”
